DOCUMENTO DE DEFUNCIÓN DE ALFREDO BRAÑAS MENÉNDEZ

El veinte y tres de febrero de mil novecientos, en el cementerio de la R I Cofradía del Rosario, de la ciudad de Santiago se dió sepultura eclesiástica al cadáver del Señor Don Alfredo Brañas Menéndez, Doctor en Derecho Civil y Canónico y Catedrático de Economía Política y Hacienda Pública de esta Universidad literaria. Era natural de la villa de Carballo, de cuarenta y un años, hijo de don Vicente y Doña Celestina, y estaba casado con Doña. Ramona Casulleras Galiano; estando domiciliado en la calle de la Azabachería número cinco, en donde falleció el día veinte y uno después de haber recibido, con gran fervor, todos los Santos Sacramentos y auxilios espirituales y la Bendición Apostólica. No otorga testamento. En el mismo día veinte y tres, se le hicieron en la iglesia de la Compañia los funerales de entierro, con asistencia de veinte y tres señores sacerdotes, dos cantores y dos fagots, y la Capilla de Música, verificándose enseguida su sepelio, con acompañamiento de los mismos y de la Banda Municipal asistiendo además, lo mismo que al funeral no solo el Claustro, sino también Comisiones de todos los Centros. El día veinte y seis le hicieron en la misma iglesia, los funerales de Honras, con el mismo acompañamiento de sacerdotes, cantores, fagots, y un terceto de voces con Armonium. Para que conste lo firmo como Cura Ecónomo. Los funerales se hicieron de cuerpo presente.                                                                                                                                                                         José Seoane Capians

Nota de prensa:  O acontecemento paralizou  á  cidade, era un día de temporal en Santiago, cai a choiva en Compostela e facia moito frio.  As ventás están de luto, cubertas de crespóns negros. Na mesma porta da vivenda do finado no seu despacho estaba depositado o seu cadáver, rodeado dos seus alumnos. Arredor do feretro estaban colocados  catro cirios grandes e oito alumnos. A caixa era de madeira ribeteada , no  piso  estaba colocado  un paño negro, onde estaba depositado o  feretro.  Alfredo vestia un saial e os pés descalzos. Enganchadas ao feretro habia unhas cintas negras que durante a comitiva portaron  os representantes  do Circulo Mercantíl , do Ateneo León XIII e do Círculo Obrero Católico  que formaban parte do cortexo fúnebre.  A saida era dende a súa casa na rúa   Acibecheria  nº  5 (que ollamos na foto da esquerda) ,  logo Plaza de Cervantes,  Calderería– Preguntoiro  e finalmente, Plaza da Universidade onde se atopa a Iglesia da Compañia  (ollamos na foto da dereita)  onde se celebrarón os funerales.  Logo dos funerales o mesmo recorrido, pasando pola rúa Algalía de Arriba ata o cementerio do Rosario en Bonaval.

RÚA ACIBECHERÍA EN SANTIAGO

Rúa que tivo unha gran influencia na vida da familia Brañas. En tempos pasados, séculos XV- XVI  e XVII, esta rúa concentraba unha presencia de artesáns do azabache; da aí recibiu o nome, que tamén foi chamada rúa da moeda, porque chegouse acuñar moeda nos tempos do Arzobispo Xelmirez. Era entrada ao Camiño Francés pola porta do Camiño  que era onde se iniciaba a baixada a rúa Acibechería .                                                    Nesa rúa na casa  nº 5 ( que ollamos na foto ) residiu Alfredo Brañas Menéndez ata a súa morte que aconteciu no ano 1900, coa súa dona, Ramona Casulleras Galiano, cando se casaron no ano 1885. Tamén residiu a súa irmán máis nova, Magdalena Brañas no nº 20 da mesma rúa, e onde formou o seu primeiro Colexio no nº 10 do 2º andar.                         Nota:  A porta da entrada ao edificio está a dereita, a da esquerda, hoxe Restaurante eran antigamente ás caballerizas( que ollamos na outra foto ).

PROTECTORES DE ALFREDO BRAÑAS

O Duque de Terranova D. Alfonso Osorio de Moscoso, compañeiro de estudios de Alfredo Brañas, que cando quedou orfo de pai, foi o duque quen o presentou a súa nai, a Duquesa de Medina de las Torres, Doña Eulalia Osorio de Moscoso y Carbajal ( na foto ), que se constitui en protectora del. Tamén será a que axude económicamente ao casamento de Teresa Brañas ( irmán de Alfredo ) con  Tomás González, do que nace o médico e poeta Alfredo González Brañas,  que foi o que máis tarde cedeu o cadro de Alfredo Brañas (na mecedora ) pintado polo coñecido pintor José María Fenollera.                  Magdalena Brañas a irmán máis nova de Alfredo fora partícipe das enseñanzas e formación do Duque de Terranova, coñecido co nome de  D. Alonso Osorio de Moscoso (na foto) amigo intimo de Alfredo Brañas. Sendo Senador dende o ano 1894 a 1901 , ano no que finou en Vilagarcía.

A BOA MEMORIA DE DOÑA ROSALÍA CASTRO DE MURGUÍA 2ª poesía

A veneración que se merece a máis delicada e máis galega das poetisas galegas ; a boa amizade que debo ao Sr. Murguía, adicolle esta poesia a Rosalía a súa memoria :

Desde qu’ o pé d’ os olivos                                                                                                                    d’ Adina enterrar che vin                                                                                                                      eu non sey por que me lembro                                                                                                            d’ a miña patria infelis…….                                                                                                                        Tí n’ a coba, ela esquencida                                                                                                              de todos, ¡ triste de min !                                                                                                                      ¡ cantándoche os teus cantares                                                                                                            choro por ela …. e por tí ! …

Alfredo  BRAÑAS Alfredo Brañas

 

A BOA MEMORIA DE DOÑA ROSALÍA CASTRO DE MURGUÍA

Isidoro Casulleras Galiano ;cuñado de Alfredo Brañas xa que era irmán da súa dona Ramona Casulleras, médico e escritor : creou a obra teatral da lenda medieval de Xoán Tuorum ( romance sobre a tradición galega do século XIV). Escribiu esta poesia  a memoria de  ROSALIA  :                                                                                                                          El destino del genio es siempre triste;                                                                                                tal de tu vida fué también la suerte;                                                                                                 la corona inmortal que mereciste                                                                                                      te la ciñó la mano de la muerte.                                                                                                             Pero por tí, sobre tu alta pira,                                                                                                            ya convertida en trono de victoria,                                                                                                    al pueblo que te llora y que te admira                                                                                                su ósculo de amor le dió la Gloria.

Isidoro   CASULLERAS Isidoro Casulleras

DEUS FRATESQUE GALLAECIA

Suso Vaamonde Polo( na foto) coñecido como Suso Vaamonde ( 1950-2000), foi un cantautor galego, compositor dende os dezaseis anos,onde nos anos setenta pasa a formar parte do grupo Voces Ceibes, onde pon música aos poemas galegos.                                   Cantou o poema de Alfredo Brañas  ” DEUS FRATESQUE GALLAECIA ”  que significa Deus eos irmáns galegos,  obra que fora musicada no ano 1911 por Luís Taibo García. As xuventudes galeguistas de Santiago (mocedades de Ultreya) tomárono  como o seu himno. Foi un poema candidato no seu tempo a concertarse oficialmente como himno galego. sendo tamén un dos lemas das revoltas irmandiñas no século XV.Suso Vaamonde(Voces Ceives)

PENSAMIENTO GALAICO

30 Abril 1887 ————- ” Carta a Don Hermenegildo Calvelo ”

— ” Mi querido amigo : con sorpresa inaudita acabo de saber que contra todos mis deseos se ha refundido El Libredón en  El Pesamiento Gallego.                                                     Y digo es no porque sienta que un periódico católico y digno como El Pensamiento prospere y florezca,sino porque el público creería que en el seno de El Libredón había carlistas en estado de larva, lo cual me disgustaría bastante, pues mientras yo estuve al frente de éste se ha mantenido siempre independiente, sin afiliarse a ningún partido político conocido.                                                                                                                                        Mi objeto al escribir a Ud. éste és que el público general, y toda la prensa de Madríd, de Galicia y demás provincias, sepa que yo no he intervenido para nada en esa metamorfosis cuasi-postuma de El Libredón y que éste mientras estuvo bajo mi dirección ha sido un diario exclusivamente católico e independiente, y que su director jamás abrigó el propósito de fundirlo con ningún otro periódico de la localidad.                                  Por lo demás sigo creyendo firmemente que un periódico como El Libredón, sin color político determinado y sinceramente católico puede prestar mejores servicios a la religión y a los intereses del pais que otro cualquiera afiliado a una determinada fracción política y que la desaparición o muerte de El Libredón ha de dejar sentir sus efectos en esta ciudad.                                                                                                                               Gracias por la inserción de la presente y usted ordene cuanto guste a su affmo. Amigo y s.s.q.b.s.m.  ALFREDO BRAÑAS

 

PRIMEIRA FOTO ILUSTRADA DE LABARTA POSE

Enrique Labarta Pose( 1863-1925) no primeiro número da revista Extracto de Literatura do 7 de xaneiro de 1893, na que pasa por ser a primeira foto impresa na historia de Galicia. El mesmo, como editor, chantaba o seu retrato  no semanario ” EXTRATO DE LITERATURA ” un 7 de xaneiro de 1893, nunha foto de Francisco Zagala. Foi a primeira revista galega en publicar fotos impresas, pero iso non corresponde totalmente a verdade, xa que anteriormente houbo algunha outra presencia de fotos impresas a través de algún fotográfico que se editou nas principales cidades galegas. Por exemplo en 1883 apareceu unha serie de vistas da cidade de Pontevedra, feitas polo mesmo fotógrafo, e posteriormente en 1890 tamén aparece outra foto impresa da figura do xeneral británico Moore, enterrado na  cidade da Coruña, El Sepulcro de Moore.

O retrato de Enrique Labarta Pose que acompañaba ao poema, estaba colocado de forma invertida, coa cabeza cara abaixo( como se olla nunha foto) , que representaba así a debacle da revista. O merito principal de Extracto de Literatura, personificado na figura do seu director , Enrique Labarta Pose, foi o feito de incorporar por vez primeira unha imaxen fotográfica nunha revista ilustrada gallega.

DISCURSO DE ” ALFREDO BRAÑAS ” NO V CONGRESO CATÓLICO EN BURGOS

O Congreso Católico Nacional Español, chegou a reunirse en 6 ocasións (Madríd,1889)- (Zaragoza,1890)- (Sevilla, 1892)-( Tarragona,1894)-( Burgos 1899)- e ( Santiago, 1902). O 2 de setembro do ano 1899,celebrouse en Burgos o V Congreso Nacional Católico, pronunciado por Alfredo Brañas e iniciando o mesmo con un tema que versaba sobre os ” peligros que amenazan a la sociedad en el siglo XX si se aparta del cristianismo ” . Cando a sociedade se aparta do Cristianismo, as nacións debilítasen os pobos conquistansen e os estados disolvense : decia Brañas ei eiqui señores, o gran peligro, a amenaza para o século XX. O liberalismo é o xermen de esa especie de anemia espiritual que padecen hoxe as animas cristiáns. Tal vez fora  León XIII ( na foto ) o pontifice que con máis claridade supo ver a importancia das relacións políticas e diplomáticas do Vaticano co resto dos Estados, para manter a iglesia a carón da realidade. Eso fixo real por medio dos Congresos Católicos Nacionales Españoles(Asociación de católicos). ——–  DISCURSO DEL SR. BRAÑAS—————–

—Ocupó luego la Tribuna el joven catedrático de la Universidad de Santiago, señor Brañas, y pronunció su elocuente e inspirado discurso acerca de los peligros que amenazaban al siglo XX si se aparta del cristianismo. El exordio esmaltado de frases de modestia, fue de una gran brillantez, y terminó con un hermoso párrafo en el que el orador manifestó su creencia de que ha sonado en el reloj de los tiempos la hora de que los nuevos cruzados de la fe, tremolando el lábaro de Constantino, se apresten a la batalla con el Magencio de la democracia impía. ” O triunfa, dijo, la política católica, o pereceremos” Así terminó la brillante peroración del Sr. Brañas…. ha logrado hoy un gran triunfo.

La ovación se prolongó largo rato. Los congresistas felicitaban al orador, casi todos los concurrentes, de pie en sus asientos lanzaban calurosas vivas, muchos sacerdotes estrechaban entre sus brazos al Sr. Brañas y apretones de manos. La escena fue conmovedora.

 

O CARLISMO EN GALICIA

Considerabase a Don Carlos o lexítimo herdeiro a coroa de España, é sublevouse co nome de Carlos V, surxiu todo isto pola abolición da Ley Sálicia por parte de Fernando VII no ano 1830, sendo o primeiro carlista sublevado. Na etapa de Alfredo Brañas, era o pretendiente carlista, Carlos VII, que o era tamén de España e Francia. A columna vertebral do carlismo galego foi o clero en todas ás escaramuzas, ademáis da hidalguia e á aristocracia de segundo orde. A un lado, expectante, quedaba o campesiño ao que nada se lle ofrecia a longo plazo, en contraposición co campesiño da zona norte : nin redención de foros, ni liberación das cargas fiscales, nin suavización d’os cánones rentados, nin menos unha reforma agraria. O carlismo só lle ofrecia un rey e unha relixión, pero ao campesiño si lle facían falla ideales, máis necesitaba casa e pan . Por iso o carlismo galego non pudo ser un movemento de masas. Hai outra razón, o carlismo no foi quen de atraer o home do mar, co cal influiu máis tarde en verse privado do desembarco de armas e tropas, e tamén da imposibilidade de crear un exercito pola irreductible independencia dos cabecillas pola loita interna entre eles.

Antonio López Ferreiro (na foto da esquerda), é un dos grandes homes da cultura galega, un carlista galego ilustre que dirixiu o periódico LA EMANCIPACIÓN , onde mostraba a incidencia do carlismo en Galicia.  Alfredo Brañas na etapa final da súa vida pasouse o carlismo , logo máis tarde co auxe dos nacionalismos, o de maior relieve foi o galego , que con pegadas significativas como o rexionalismo de Alfredo Brañas, surxiu con ese nome en 1916, promovido por Antón Villar Ponte (na foto pola dereita), que co seu irmán, fundou  as Irmandades da Fala, movemento cultural e político, tamén influido pola revolución irlandesa dese ano. Para sair do pozo, Galicia debía recobrar as súas raices célticas, víctima do antigo expansionismo romano, e que a hermanaba, falsamente con paises como Irlanda.