Blog creado en Carballo sobre o escritor e ensaista Alfredo Brañas. Neste blog daremos conta da sua vida e obra e tamén das actividades que se levarán a cabo por parte do Padroado para facer un digno recoñecemento a súa figura.
Na foto ollamos a José Francisco Gómez de la Cueva, coñecido polo seudónimo de Johan Carballeira. Foi un periodista e politico español de tendencia galleguista na segunda República. Nado en Vigo en 1902 e finado en Pontevedra no ano 1937. Iniciouse nas páxinas literarias do Faro de Vigo onde apareceron os seus primeiros poemas e narracións en español de estilo modernista, que delatan aínda a súa falta de madurez. Mais tarde aparecen escritos en dúas importantes revistas da época : VIDA GALLEGA e CÉLTIGA , que foi o voceiro da Colectividade galega en América. Logo co pseudónimo de Johán Carballeira, comenzou a colaborar con El Pueblo Gallego. Iniciou amizade con poetas e intelectuais mozos da Xeración de Vangarda, que colaboran no xornal, poetas como Rafael Dieste, Augusto Casas, Correa Calderón, Cándido Fernández Mazas, Santiso Girón o Bal y Gay.
A súa sona chegou a toda España, e a partir do ano 1933 colaborou nos xornais madrileños LUZ E AHORA, e na REVISTA ESTAMPA .No ano 1935 era coñecido como o xornalista galego en activo máis importante da época.
Na foto ollamos a Domingo Fontán Rodríguez, foi un ilustrado matemático, político e geógrafo, coñecido por ser o autor do primeiro mapa topográfico e cientifico de Galicia. Nado en Portas no ano 1788 e finado en Cuntis no ano 1866. Educado na Universidade de Santiago de Compostela en 1802. A Carta Geométrica de Galicia que é un mapa que retrata o territorio con un vigor que en moitos lugares no se conseguiu acadar ata que o ser humano pudo enviar satélites ao espacio.
Hoxe foi recibido no Concello de Carballo o carballés nado na parroquia de Sofán ANTONIO GARCÍA DE SEÁREZ CABEZA. Foi recibido polo Alcalde e membros da Corporación municipal no Salón de Plenos. Toni como é coñecido dirixe dende fai moitos anos o programa da radio en Montevideo » SEMPRE EN GALIZA » . Este carballés é unha voz imprescindible da nosa cultura en Montevideo. Falamos de emigración, de morriña e desa pegada carballesa que cruza o Atlántico. Recoñeceu Toni, que todos os días se lembra de Carballo, de Galicia e de Bergantiños. O alcalde de Carballo, Daniel Pérez, reafirmou o vínculo » Esta é a túa casa e terás as portas abertas sempre «. Fai anos Toni foi o soporte para repartir o libro » O REXIONALISMO » nas Asociacións culturais de Montevideo, como na máis senlleira O Centro Gallego de Montevideo ( fundado en 1879), Institución decana a nivel mundial o libro escrito polo carballés ALFREDO BRAÑAS MENÉNDEZ, fillo predilecto de Carballo e Ilustre de Galiza. O libro de ALFREDO BRAÑAS , fora traducido ao galego no ano 2019 polo filólogo carballés ANTONIO PICHEL LORENZO, e editado pola Diputación da Coruña.
Carballo e Uruguay máis preto que nunca. Nas fotos ollamos a figura de Toni García de Seárez no Concello de Carballo, agasallado polo Alcalde da Villa e membros da Corporación local. Según palabras do rexidor carballés estamos ante unha voz imprescindible da nosa cultura en Montevideo. Falamos de emigración, de morriña e desa pegada carballesa que cruza o Atlántico.
Na foto ollamos a figura de ANTONIO LENS VIERA, nado en Matanzas ( Cuba no ano 1847 e finado na Coruña en 1933. Foi político galego, sendo alcalde da Coruña en dous períodos, o primeiro entre os anos 1920 e 1921 e o segundo no ano 1931. Está enterrado no Cemiterio de Santo Amaro da Coruña. Estudiante de Farmacia en Cuba, e o chegar a Coruña montou unha farmacia. Uniuse ao republicanismo, fundando un Casino republicano. Sendo tenente de alcalde fundou o Gran Mercado coruñés e a Cociña Económica no ano 1886.
Os mencionados na misiva superior son ÁNXEL CASAL GOSENXE ( editor en Santiago) e a súa dona MARIA MIRAMONTES MATOS .
Na foto ollamos a figura de Xoán Montes Capón. Foi compositor, instrumentista e docente, director de orquesta e organista, contemporáneo de Pedrell, Pascual Veiga e Chané, sendo un dos músicos máis representativos do século XIX. Nado en Lugo en 1840 na rúa Nova, e finado a causa dunha hemorraxia cerebral no ano 1899 na mesma cidade. Comenza os seus estudios no Seminario Conciliar de Lugo co fin de cursar a carreira sacerdotal, a cal abandonou no ano 1864, adicandose a práctica da música.
Na producción de Xoan Montes atopamos duas parcelas : a da música sacra e a da música popular. Nas súas composicións observasen arreglos para coro, banda, cuarteto, sexteto, voz e piano.
En agosto do ano 1892 o músico Xoan Montes acude o CERTAMEN LITERARIO, CIENTIFICO E MUSICAL de Pontevedra. Presenta duas cancións con texto de ROSALÍA DE CASTRO : Doce sono e Negra Sombra, esta última adicada ao seu amigo Alejandro Berea ( que ollamos a foto superior) ; a primeira acada o primeiro premio e a segunda un Accésit.
Na foto ollamos a figura de CASTO SAMPEDRO FOLGAR, nado en Redondela en 1848 e finado en Pontevedra no ano 1937. Foi un historiador, avogado, folclorista e investigador de arqueloxia. Foi educado na Universidad de Santiago de Compostela, sendo membro da Real Academia Galega ( 1905 a 1937). Casto Sampedro iniciou a carreira eclesiástica primeiro no Seminario de Tui e logo no de Ourense, onde se inicio como músico, e trás abandoar o Seminario pasou a Facultade de Dereito de Compostela. Rematando a carreira en 1872 cando se incribiu como avogado en Redondela. Como musicólogo destacou a súa obra EL CANCIONEIRO GALEGO . Ao final residiu en Pontevedra.
Na foto ollamos a figura de Pedro García Cuartango, nado en Miranda de Ebro ( Burgos) en 1955. Periodista español, columnista do periódico ABC. Licenciado en Ciencias da Información pola Universidade Complutense de Madrid. (Opina sobre los CARLISTAS).
Na foto ollamos a figura de Xaime Quintanilla Martínez, nado na Coruña en 1898 e finado en Ferrol no ano 1936.
Xaime Quintanilla Martínez formou parte das Irmandades da Fala dende o momento da Constitución no ano 1916, cando se uniu á Agrupación de Compostela, onde estudaba Medicina, e tras establecerse en Ferrol xogou un papel importante para que se fundase nesa cidade unha Irmandade local. Alí foi tamén un dos nomes que converteron o grupo ferrolán nunha referencia para o novo Teatro Galego. Donosiña, estreada no ano 1921 no Teatro Jofre, é boa mostra deses novos aires que lle imprimiron á dramaturxia.
Na foto darriba ollamos o Fragmento do manuscrito, parte do segundo acto de Donosiña. A Academia Galega conserva o manuscrito da obra, que comparte en versión dixital na sección AS IRMANDADES DA FALA NOS FONDOS DA ACADEMIA. ¡¡¡¡¡¡¡¡¡ As Irmandades da Fala procuraron a renovación do teatro e sacar proveito del como ferramenta sociolinguística. Deixaron así atrás os ambientes rurais das obras costumistas rexionalistas, tratando de espallar a idea, a través de novos escenarios, tramas e personaxes , de que o galego era unha lingua válida para calquera contexto, incluidos os das clases sociais media e alta. Con este propósito no ano 1919 crearon o Conservatorio Nacional de Arte Galega, cuxa primeira obra foi A MAN DE SANTIÑA , de RAMÓN CABANILLAS, estreada o 22 de abril do ano 1919 no Pavillón Lino da Coruña. Pouco despois anunciábase que empezarían os ensaios de DONOSIÑA, de XAIME QUINTANILLA, pero o Conservatorio nunca estreou a obra, que xiraba arredor dun caso de adulterio e o matrimonio de conveniencia. O tema, ou sobre todo o xeito de abordalo, puido ser unha das causas de desavinzas no seo das IRMANDADES DA FALA. A polémica rematou coa disolución do Conservatorio Nacional de Arte Galego e o propio autor subiuse ao escenario para representar DONOSIÑA, estreada o 7 de abril do ano 1920 no Teatro Jofre de Ferrol. Malia a boa acollida do público, a crítica na prensa da època deu tamén conta do rexeitamento que provocou no sector máis reaccionario da sociedade ferrolá, que a cualificou de inmoral. O manuscrito DONOSIÑA que ollamos na foto inferior conservase no Arquivo da Real Academia Galega dende o ano 2010, cando chegou á rúa Tabernas grazas a unha doazón do escritor XOSÉ CARBALLUDE . Ollamos a tapa do caderno no que XAIME QUINTANILLA escribiu a obra de teatro.
Quizais por todo isto DONOSIÑA non chegou a publicarse no seu momento. A primeira edición, a cargo da investigadora da Universidade da Coruña, Laura Tato, saíu á luz en 1997 na Biblioteca Arquivo Teatral Francisco Pillado Mayor. A profesora é tamén a responsable da edición do volume O TEATRO NAS IRMANDADES DA FALA publicado no ano 2016 pola REAL ACADEMIA GALEGA, que inclúe, entre outras, esta obra. A escolma forma parte da serie de antoloxias da Real Academia Galega promovida co gallo do Centenario das Irmandades.
A Composición do FORO DO BO BURGO de Castro Caldelas, documento en galego do século XIII en abril do ano 1228, atopado na Casa de Alba, editado polo Consello da Cultura Galega ( Documento de Privilexio Real Rodado). Autor, Daniel Souto.
O Fuero de Castro Caldelas denominado » FORO DO BO BURGO DE CASTRO CALDELAS » foi un privilexio entregado polo rei ALFONSO IX en Allariz no ano 1228. O texto en galego do documento escomenza así : EU DON ALFONSO PORLA GRATIA DE DEUS REY DE LEON A VOS OMES… ASSY AOS PRESENTES COMO AOS QUE AN DE VÍIR,… E o documento dado por Alfonso IX en 1228 é o máis antigo escrito en galego en Galicia.
Castro Caldelas celebrará o vindeiro 14 de maio, ás 19 horas en Santa María do Burgo de Caldelas, a cuarta edición dos Premios Foro do Bo Burgo, unha iniciativa que busca recoñecer o labor a prol da lingua galega en diferentes ámbitos culturais, sociais e profesionais. Nesta edición serán distinguidos diversas persoas e entidades polos seus méritos en distintos eidos : Simón R. Doubleday no ámbito da historia; Siro López na arte; Maribel Outeiriño no xornalismo; Valentín García na lingua; María do Ceo na música; Ignacio Vilar no cine; MIRO CASABELLA pola canción » O meu país «; Casa da Cuesta pola reconstrución da Historia; Fundación Otero Pedrayo no Ano Oteriano; Rosalía Morlán na literatura; Marta Lucio na dirección; Rafael Louzán na xestión deportiva; monseñor Leonardo Lemos no ámbito da fe; Apatrigal na defensa da cultura; e Carmen Eiro Bouza no eido do dereito. ¡¡¡¡ O Evento recoñecerá a persoas e entidades polo seu traballo e defensa a prol da Lingua Galega nos seus distintos ámbitos. Os premios toman o seu nome do FORO DO BO BURGO DE CALDELAS, considerado o documento máis antigo escrito en galego que se conserva. Datado no ano 1228, trátase dun texto legal atribuido ao rei ALFONSO VIII de León que recolle os dereitos e obrigas da veciñanza do Burgo. Aínda que non se sabe con certeza se é o orixinal ou unha tradución ao galego, constitúe unha peza fundamental da Historia da Lingua, que neste ano alcanza os 798 anos. A celebración contará tamén coa referencia a figuras históricas vinculadas ao contexto do foro, como Laurentinus Hispanus, destacado canonista medieval, ou Bernaldus II.
Nota : En este texto aparecen Alfonso VIII de Castilla e ALFONSO IX de León, monarcas contemporáneos e primos que mantiveron unha relación complexa e tensa, marcada pola rivalidade territorial e política a finais do século XII e principios do XIII. A pesar dos conflictos, sellaron unha alianza familiar a través do matrimonio de Alfonso IX con Berenguela de Castilla, filla de Alfonso VIII. De esta unión naceu Fernando III El Santo.
Na foto ollamos a figura de Manuel Leiras Pumpido, escritor, médico, autor e poeta. Foi membro da Real Academia Galega entre os anos 1905 e 1912 ; ademáis foi distinguido no Día das Letras Galegas en 1983. Estudiou latín e humanidades no Seminario do seu pobo, Mondoñedo e máis tarde Medicina en Madrid. Exercendo a medicina en Mondoñedo con gran recoñecemento popular. Foi presidente do Comité Republicano Federal de Mondoñedo Liberal, anticlerical, onde o seu talante creoulle numerosas dificultades.
Escribiu un solo libro que ollamos na foto inferior, » CANTARES GALLEGOS » , con poemas de tipo popular e de temática costumbrista, patriótica e sátira anticlerical, onde eleva á categoría de mito á figura do MARISCAL PARDO DE CELA. Os seus restos repousan no Cemiterio Civil de Mondoñedo.