JOSÉ SARAMAGO

Na foto ollamos a figura de José de Sousa Saramago, nado en Azinhaga (Portugal) en 1922 e finado Tías ( España) no ano 2010 por leucemia. A súa relixión era o ateísmo, estaba afiliado o partido comunista portugués. As súas obras máis importantes foron » El Evangelio según Jesucrito», » Ensayo sobre la ceguera», » Las intermitencias de la muerte «. Foi Premio Nobel de Literatura no ano 1998 e Premio Camoes en 1995.

Carballo 21 novembro 2026

XOSÉ LUÍS MÉNDEZ FERRÍN

Na foto ollamos a figura de Xosé Luís Méndez Ferrín, nado en Ourense en 1938 e finado en Vigo no ano 2026. Foi un político,filólogo e escritor en lingua galega, recoñecido como un dos máis importantes e representativos da literatura galega contemporanea. Doctor en Filoloxia, foi presidente da Real Academía Galega dende o 2010 ao 2013, sucedendo a Xosé Ramón Barreiro Fernández, sendo sucedido por Xesús Alonso Montero. Educado na Universidade de Santiago de Compostela, usaba o seudónimo de Heriberto Bens. As súas obras máis relevantes foron » O Crepúsculo e as formigas» e » Con pólvora y magnolias». O seu partido político era Unión do Pobo Galego e Frente Popular Galego. Na década de 1950 desperta a súa conciencia política, que lle deixa unha huella nacionalista que xa non abandonará nunca. Estudia Filosofía e Letras en Santiago de Compostela, onde toma contacto co galeguismo cultural, articulado en torno a Editorial Galaxia e a figura de Ramón Piñeiro. No ano 1956 obtivo o primeiro premio de poesía nas Festas Minervais de Santiago de Compostela. Debido a súa actividad política foi procesado en tres ocasións, pasando en algúns delas un período na carcere.

Foto sacáda por Miguel Anxo Fernan Vello na plazoleta da Universidade de Filosofía en Santiago de Compostela.

Méndez Ferrín o segundo pola esquerda no Estuario do Anllóns no Monte Blanco de Ponteceso.

Pola esquerda ollamos a Xosé Manuel Beiras Torrado e Xosé Luís Méndez Ferrín.

Na foto ollamos pola esquerda a Xosé Luís Méndez Ferrín, Martiño Noriega Sánchez, e Xosé Manuel Beiras Torrado.

Esta obra » Con pólvora y magnolias » é un poemario de Xosé Luís Méndez Ferrín publicado no ano 1976 e cuxa elaboración prolonguose durante moito tempo, publicándose con anterioridade algúns dos seus poemas.

Váisenos unha xeración. En maio, na Casa de Rosalía , XOSÉ MANUEL BEIRAS tomou a palabra para celebrar os cincuenta anos de » Con pólvora e magnolias» . Contou daquela que el e Ferrín se coñecian desde había setenta e dous anos. Hai unhas semanas despediamos a BEIRAS. Hoxe toca despedir a XOSÉ LUÍS MÉNDEZ FERRÍN. O título dese poemario fulcral das nosas letras di moito da personalidade complexa do seu autor. Poucos escritores souberon xuntar coma el un coidado extremo da palabra e a ridicalidade do seu compromiso político. FERRÍN foi durante anos o noso indiscutible candidato ao Nobel, aquel en quen recoñeciamos unha voz capaz de representarnos no coro das culturas. Foi un deses escritores que fan linguaxe, que traballan a palabra coma o ourive o metal ata lle dar forma de alfaia. Entronca aí co mellor da nosa literatura. Con PONDAL, con OTERO PEDRAYO. Para min, o mellor de FERRÍN estará sempre na prosa breve. Penso en Amor de Artur, en Arraianos. Ás veces abóndalle o nome dun lugar para que, en poucas páxinas, teñamos a impresión de volver a un país que xa coñeciamos. Foi asemade, un crítico dos que sentan canon, aínda que ás veces o fulgor da súa obra literaria deixe na sombra esa faceta. De PONDAL a NOVONEYRA é, xunto coa Historia da literatura galega contemporánea, de RICARDO CARVALHO CALERO, unha das obras que conformaron a nosa maneira de ler a literatura galega. FERRÍN foi un clásico en vida. Hai vinte anos líao afervoada mentres escribia a miña tese. FERRÍN era o terceiro chanzo, tras ROSALÍA e OTERO PEDRAYO. Quería entender como os tres construíran con palabras a nova paisaxe e fixeran dela unhas das condicións simbólicas da nación. Volvín daquela unha e outra vez á GRANDE FRAGA de Tagen Ata. Fixárame en que, ao principio e ao cabo do relato, a fraga brillaba cunha estreliña en cada folla. Entre unha entrada na fraga e a outra cabía a historia dun pobo. Hoxe, ao saber da súa morte, volvo sentir a forza daquela descrición e lembro as palabras de SALMAN RUSHDIE sobre como a descrición é en si mesma un acto político. Ao despedilo, imaxino a FERRÍN entrando na Grande Fraga pola estrada real vella. Vai entre castiñeiros e carballos, cos pés afundidos na carriza húmida. Na luz verde da fraga flotan os poles mestos da primavera. A cada paso sóbelle da terra o arrecendo da folla podre, das apóutegas e dos gromos tenros. Entre os fentos remexe unha pita do monte. E a fraga toda, coma unha campá enorme, resoa co arruallo do seu corazón.

Artículo de VICTOR FREIXANES sobre o pasamento de Xosé Luís Méndez Ferrín na Voz de Galicia.

Eran os últimos que quedaban de UNHA DUCIA DE GALEGOS, o libro que publiquei no ano 1976 e no que descubrín tantas cousas. Porque cada libro é unha descuberta, unha experiencia de aprendizaxe para o propio autor, e en moitos cousas aquel meu primeiro libro foi unha revelación, Alá se foron os dous, cunha diferenza de poucas semanas. Vellos amigos. Vellos camaradas de loita poderiamos dicir, malia algunhas diferenzas que houbese, que sempre as hai. Queríanse moito. Cónstame. Queríanse e admirábanse. O capítulo de BEIRAS tituleino » COA ESPERANZA POSTA » O de FERRÍN, » LITERATURA E COMPROMISO». Podería agora estenderme nas calidades literarias do autor de CON PÓLVORA E MAGNOLIAS, PERCIVAL e outras historias, AMOR DE ARTUR, BRETAÑA ESMERALDINA. Ou na dimensión cívica e política. Ou no xornalismo literario . Outros estano a facer. No meu caso prefiero viaxar a aqueles días vigueses nos que tivemos relación, eu no xornalismo na redacción de TEIMA, na dirección de EDICIÓNS XERAIS DE GALICIA despois. El na literatura, na actividade política e na amizade. En moitos aspectos era un mestre. Na literatura sobre todo. Terá que pasar tempo ata ver aparecer un autor da dimensión literaria de MÉNDEZ FERRÍN, que pasou entre nós coma unha facha fulgurante, coma o cometa Halley do que falaban CARBALLO CALERO e CUNQUEIRO para definiren a súa xeración. Vanse os irmáns maiores. Hai pouco que nos deixaron ALONSO MONTERO, FRANCO GRANDE, SALVADOR GARCÍA BODAÑO. Antes fóranse os pais : RAMÓN PIÑEIRO, LUÍS SEOANE, ISAAC DÍAZ PARDO, PACO DEL RIEGO, EDUARDO BLANCO AMOR. Quedamos nós, un pouco máis orfos. Nunca esquecerei a xenerosidade, a paciencia, a comprensión e o afecto con que BEIRAS e FERRÍN recibiron aquel rapazolo de vinte e poucos anos que nalgún momento houbese diverxencias, a admiración e o agradecemento no meu caso seguen vivos. Admiración e agradecemento pola súa obra e pola súa entrega á causa deste país, tan necesitado de esteos que o sosteñan.Para a nosa xeración, o libro de XOSÉ MANUEL BEIRAS que máis nos marcou foi O ATRASO ECONÓMICO DA GALIZA (1972). FERRÍN deixou pegadas inesquecibles na memoria de todos nós, como lectores e como autores. Os seus CONTOS, sobre todo, son obras dunha eficacia prodixiosa. A súa prosa só podo comparala co mestre que el tanto admiraba : RAMÓN OTERO PEDRAYO .Cóntame alguén da familia que o derradeiro artigo de prensa que deixou escrito foi o que lle dedicou ao seu amigo, XOSE MANUEL BEIRAS, poucas horas despois do seu falecemento. Costoulle un esforzo grande escribilo, pero non quería deixalo marchar sen despedirse.

Carballo 19 novembro 2026

ARTHUR SCHOPENHAUER.

Arthur Schopenhauer foi un filósofo alemán, máximo representante do pesimismo filosófico e do pesimismo metafisico no século XIX. Nado en 1788 en Polonia e finado no ano 1860 en Frankfurt del Main en Alemaña. A súa obra cumbre é » EL MUNDO COMO VOLUNTAD E REPRESENTACIÓN «, publicada no ano 1819. Obra na que plantea que o mundo que percibimos é solo unha representación, apariencia ou ilusión, mentres que na súa esencia intima é unha voluntade cega, irracional e insaciable que impulsa a vivir e que constituie a causa fundamental do sufrimento humano. Sostuvo que o dolor da existencia pódese mitigar ou trascender momentáneamente a través da contemplación estética ( especialmente por medio da música), a compasión moral hacia outros seres, e en última instancia , o ascetismo ou negación do deseo. Esta obra influiu en multitude de pensadores e escritores da categoría de FREUD, NIETZSCHE, KARL POPPER, CIORAN E BORGES, entre outros. SCHOPENHAUER parte principalmente do Idealismo de KANT e de outros filósofos como PLATÓN, HUME e BERKELEY.

Carballo 17 novembro 2026

MANUEL GARCÍA BARROS

Na foto ollamos a figura de Manuel García Barros, coñecido co seudónimo de Ken Keirades. Foi un escritor e periodista galego, nado na Estrada no ano 1876, provincia de Pontevedra e finado en 1972. Dedicouse a Teatro, conto e poesía. Un obra notable foi » CONTIÑOS DA TERRA «. Nomeado membro da Real Academia Galega. Fillo de labradores, estudiou por libre a Carreira de Maxisterio en Santiago de Compostela, finalizando os estudios no ano 1905, ocupando plaza de mestre na parroquia de Trepé ( A Estrada). No ano 1907 foi encarcelado por primeira vez por artículos publicados no periódico local EL ESTRADENSE do que era director, simpatizando cos movementos agrarios galegos de comenzos do século XX, así como cos membros das Irmandades da Fala e posteriormente co Grupo Nós, especialmente con seu amigo cultural Ramón Otero Pedrayo. A partir do ano 1920 pasou a ser unha figura recoñecida da literatura galega e do galeguismo, ao ser un dos fundadores do periódico EL EMIGRADO .

Carballo 16 novembro 2026

AMPARO LÓPEZ JEAN

Na foto ollamos a figura de Amparo López Jean, nada en Vilaboa ( Culleredo) en 1885 e finada en Montauban no ano 1942. Foi unha activista galeguista, sufragista, xa que loitaba polo voto feminista e presidenta da Agrupación Republicana Femenina da Coruña. Está enterrada no cemiterio de San Amaro da Coruña. Al quedar orfa de pai, súa nai trasladouse a Coruña, onde se matriculou no Instituto Eusebio da Garda e máis tarde estudiou Maxisterio. Foi a primeira muller bachiller da Coruña. Ao mesmo tempo estudiou canto e piano baixo a dirección do músico coruñés José Baldomir e a pintura con Máximo Ramos. Nos anos 1933 e 1936 tuvo un papel moi destacado na Agrupación Republicana Femenina da que foi secretaria e máis tarde presidenta. No ano 1935 uniuse ao Partido Galeguista.

Carballo 14 novembro 2026

MIGUEL HERNÁNDEZ GILABERT.

Miguel Hernández Gilabert, foi un destacado poeta e dramaturgo español do século XX, asociado á Xeneración do 27 e do 36. Nado en Orihuela ( Alicante), de orixe humilde, traballou dende moi cativo como pastor de gando, sendo en gran medida autodidacta, formándose a través da lectura dos clásicos da literatura española. Comenzou a publicar os seus primeiros poemas na década dos anos 30 en periódicos locais. Trabou amistade con figuras da época como Pablo Neruda e Vicente Aleixandre.

Carballo 14 novembro 2026

JOSÉ MANUEL ANTONIO LUSTRES RIVAS.

Na foto inferior ollamos a JOSÉ MANUEL ANTONIO LUSTRES RIVAS, nado en Ribeira en 1888 e finado en Redondela no ano 1936. Foi un político, periodista e escritor galego. Foi víctima da represión franquista durante a guerra civíl. Fillo dun piloto de buques mercantes, marchou a Santiago pra estudiar medicina, onde se fixo amigo de Castelao, onde participou en debates que se celebraban no Café Colón en Santiago de Compostela, onde existiu historicamente unha tertulia ou punto de reunión coñecido como Café Colón, que era frecuentado por figuras como CASTELAO, xunto a Plaza do Toural, ( hoxe xa desaparecido).

Carballo 10 novembro 2026

LUIS PORTEIRO GAREA

Na foto ollamos a figura de Luís Porteiro Garea, nado en Lugo en 1889 e finado en Frades (Santiago de Compostela) no ano 1918 pola pandemia de gripe. Fundador das Irmandades da Fala , educado na Universidade de Santiago de Compostela, licenciado en Dereito. Foi catedrático na USC, presentouse como candidato rexionalista a diputado en Cortes polo distrito de Celanova, sendo derrotado polo candidato conservador Senén Canido Pardo. Colaborou en diversas publicacións como El Radical, Gaceta de Madrid, Estudios Gallegos e Nuestra Tierra.

Discurso de Porteiro Garea al fundarse las Irmandades da Fala en Santiago de Compostela no ano 1917.

Abaixo ollamos o Poema EN PÉ que lle adica Ramón Cabanillas a Luís Porteiro Garea.

Carballo 28 outubro 2026